Toch Weer Taal Inloggen

Tussen-n en tussen-s: pannenkoek, zonnebril, stadsgids

Groep 7 en 8

Tussen de delen van een samenstelling komt soms een extra klank: pannenkoek, stadsgids. Het valt onder morfologische spelling: spelling die volgt uit hoe een woord is opgebouwd.

In welke groep

Groep 6

Nog niet in groep 6.

Groep 7

  • Tussenklank: -e- of -en- (pannenkoek) ± april

Groep 8

  • Tussenklank: -e- of -en- (pannenkoek)
  • Tussenklank: wel of geen tussen-s

Wanneer iets in de klas aan bod komt, is ongeveer: elke school plant anders, en er is geen landelijke planning per groep. In groep 8 staat alles open, met het oog op de doorstroomtoets.

Zo leer je het op school

Hoor je een toonloze e tussen de delen, dan schrijf je -e- of -en-. De hoofdregel: heeft het eerste deel een meervoud op -en, en niet ook op -es, dan schrijf je -en-. pannenkoek (pannen), spinnenweb (spinnen), paardenbloem (paarden). Dat geldt ook als er maar één pan of één spin bedoeld is.

Anders schrijf je -e-: aspergesoep, want het meervoud is asperges. Heeft het woord een meervoud op -en én op -es, dan ook: groentesoep.

Eindigt het eerste deel zelf al op -en, dan blijft dat gewoon staan: keukentafel, rekenmachine.

Er zijn uitzonderingen. Zo krijgen zon, maan en hel -e-: zonnebril, zonnestraal, maneschijn. Die woorden onthoud je.

Bij de tussen-s let je op wat je hoort. Hoor je een /s/, dan schrijf je hem: stadsgids, dorpskern, meningsverschil. Hoor je er geen, dan niet: ademnood. Eindigt het eerste deel al op een s, dan blijft die staan: fietsslot. Begint het tweede deel met een s, dan hoor je de tussen-s niet apart, maar staat hij er vaak wel: stationsstraat.

Waar het vaak misgaat

  • De n vergeten omdat je hem niet hoort: pannekoek in plaats van pannenkoek.
  • Een n zetten bij zon: zonnebril, niet zonnenbril.
  • Het eerste deel niet in het meervoud zetten om te controleren of de regel past.
  • Een s vergeten of er een te veel schrijven: stadsgids met s, ademnood zonder.

Voorbeeldopgaven

Echte opgaven uit Toch Weer Taal. Probeer ze eerst zelf, en kijk dan naar de uitleg.

groep 7 · Tussenklank: -e- of -en- (pannenkoek)

In deze zin is kruidethee fout geschreven. Schrijf het goed op.
De cafetaria schenkt ook kruidethee met munt en kamille.
▸ Laat de uitleg zien
  2. Het eerste deel heeft een meervoud op -en. Dan schrijf je -en-, ook als je de n niet hoort.
  3. Je schrijft kruidenthee.

groep 8 · Tussenklank: wel of geen tussen-s

In deze zin is ademennood fout geschreven. Schrijf het goed op.
Na de sprint hapte de atleet in ademennood naar lucht.
▸ Laat de uitleg zien
  1. Je hoort op die plek geen /s/. Dan schrijf je er ook geen.
  2. Je schrijft ademnood.

groep 8 · Tussenklank: -e- of -en- (pannenkoek)

In deze zin is gedachtengang fout geschreven. Schrijf het goed op.
Schrijf bij rekenen je gedachtengang op, zodat de juf hem kan volgen.
▸ Laat de uitleg zien
  2. Het eerste deel heeft geen gewoon meervoud op -en, of het hoort bij de uitzonderingen. Dan schrijf je -e-.
  3. Je schrijft gedachtegang.

Zelf oefenen

5 opgaven tussenklank, van makkelijk naar moeilijker, met na elke opgave de uitleg. Zonder account. In welke groep zit je kind?

Liever alles door elkaar, op papier? Print een proeftoets. Of lees hoe Toch Weer Taal werkt.