Toch Weer Taal Inloggen

Trema en koppelteken: ruïne, reünie, zee-egel

Groep 7 en 8

Twee klinkers naast elkaar kun je verkeerd lezen. Een trema of een koppelteken laat zien dat er een nieuwe klank begint.

In welke groep

Groep 6

Nog niet in groep 6.

Groep 7

  • Trema (ruïne, reünie) ± december
  • Koppelteken (zee-egel, ex-collega) ± februari

Groep 8

  • Trema (ruïne, reünie)
  • Koppelteken (zee-egel, ex-collega)

Wanneer iets in de klas aan bod komt, is ongeveer: elke school plant anders, en er is geen landelijke planning per groep. In groep 8 staat alles open, met het oog op de doorstroomtoets.

Zo leer je het op school

Een trema bestaat uit twee puntjes op een klinker. Die zet je als de klinker niet samen met de letter ervoor gelezen mag worden, en er dus een nieuwe klankgroep begint: ruïne, reünie, naïef, België.

Je ziet het trema vaak in het meervoud en na een voorvoegsel: zeeën, ideeën, knieën, beëindigen, geïnteresseerd.

Een koppelteken staat in een samenstelling als de klinkers van twee woorden elkaar raken en samen een andere klank zouden kunnen geven: zee-egel, zonne-energie, na-apen. Dat hoeft niet altijd: bij zeearend kan niets misgaan en is er geen streepje nodig.

Een koppelteken staat ook na ex- en oud-, en bij namen van streken: ex-collega, oud-leerling, Noord-Holland.

Kort gezegd: trema binnen één woord, koppelteken tussen twee woorden. Vergelijk zeeën (meervoud van zee) met zee-egel (zee + egel).

Waar het vaak misgaat

  • Het trema vergeten: reunie in plaats van reünie.
  • Trema en koppelteken verwisselen: zeeëgel in plaats van zee-egel.
  • Het trema op de verkeerde letter zetten: het staat op de letter waarmee de nieuwe klank begint.

Voorbeeldopgaven

Echte opgaven uit Toch Weer Taal. Probeer ze eerst zelf, en kijk dan naar de uitleg.

groep 7 · Trema (ruïne, reünie)

In deze zin is ingredïent fout geschreven. Schrijf het goed op.
Voor deze cake mist Lotte nog één ingredïent: vanille.
▸ Laat de uitleg zien
  1. Twee klinkers naast elkaar zou je als één klank kunnen lezen. Met puntjes op de tweede klinker zie je dat er een nieuwe klankgroep begint: ingredi-ent.
  2. Je schrijft ingrediënt.

groep 8 · Koppelteken (zee-egel, ex-collega)

In deze zin is x stralen fout geschreven. Schrijf het goed op.
Een Duitse natuurkundige ontdekte x stralen in 1895.
▸ Laat de uitleg zien
  1. Hier hoort een koppelteken: een losse letter.
  2. Je schrijft x-stralen.

groep 8 · Trema (ruïne, reünie)

In deze zin is gëimporteerd fout geschreven. Schrijf het goed op.
Vroeger werden specerijen gëimporteerd uit de Oost.
▸ Laat de uitleg zien
  1. Twee klinkers naast elkaar zou je als één klank kunnen lezen. Met puntjes op de tweede klinker zie je dat er een nieuwe klankgroep begint: ge-importeerd.
  2. Je schrijft geïmporteerd.

Zelf oefenen

5 opgaven trema en koppelteken, van makkelijk naar moeilijker, met na elke opgave de uitleg. Zonder account. In welke groep zit je kind?

Liever alles door elkaar, op papier? Print een proeftoets. Of lees hoe Toch Weer Taal werkt.